Het is alweer het einde van de zomervakantie en daarmee is de overgang terug naar school en het gewone ritme weer in volle gang. Bij veel gezinnen zorgt dat voor een paar drukke, spannende weken: kinderen (en ouders) moeten weer wennen aan vroeg opstaan, een volle agenda en minder vrije ruimte dan in de vakantie.
Voor kinderen die gevoelig zijn voor verandering, of voor het eerst naar school gaan, kan dat behoorlijk aankomen. Denk aan meer driftbuien, sneller huilen of net iets sneller boos zijn dan anders.
We vroegen collega’s Robert (vader van 4 kinderen) en Renalda (moeder van 2) naar hun tips voor deze overgang uit hun eigen ervaring als ouder én vanuit hun werk als gespecialiseerd gezinsbegeleider bij ons.
Robert: bewust inchecken bij je kind
“Met vier kinderen onder de 9 jaar thuis, merk ik zelf hoe intens zo’n eerste schoolweek kan zijn voor hen, maar ook voor mij als vader. Ik probeer daarom bewust bij mijn kinderen in te checken en geef ze een rustmoment als dat nodig is. Ze doen deze weken extra veel indrukken op, en juist dan hebben ze mijn blik nodig om die spanning te herkennen, en mijn grenzen om houvast te bieden. Grenzen zijn dan geen straf, maar een stukje voorspelbaarheid in een periode waarin al zoveel verandert.
’s Avonds neem ik de dag graag nog even met ze door, bijvoorbeeld door er even bij te gaan liggen voor het slapen gaan. Dat momentje geeft ze de kans om hun verhaal kwijt te kunnen en zich gehoord te voelen. Het zorgt voor verbinding, precies wat ze na zo’n drukke dag nodig hebben en het hoeft niet lang te duren. Vijf, tien minuten is vaak al genoeg.”
Renalda: houvast bieden tijdens een driftbui
“Bij mij thuis is de vakantie voorbij, komt de allereerste schooldag eraan én staat er een verjaardag voor de deur. Best veel gebeurtenissen tegelijk. Ik merkte aan het einde van de vakantie dat mijn dochter wat meer driftbuien kreeg. Dingen liepen anders dan zij in gedachten had en dat vond ze soms best ingewikkeld. Dit sluit mooi aan bij wat Robert zegt: ik merkte dat zij weer toe was aan wat meer duidelijkheid, structuur en grenzen.
Tijdens een driftbui hoeft de emotie niet meteen opgelost te worden. Blijf rustig in de buurt en geef je kind de ruimte om te huilen of boos te zijn. Op zo’n moment is luisteren naar uitleg of argumenten vaak nog moeilijk. Dat is geen onwil, je kind kan de emoties simpelweg nog niet goed zelf reguleren.
Zorg voor rust en veiligheid en houd de grens die je hebt gesteld vast. Als de bui gezakt is, kun je benoemen wat je zag: “Je was heel boos omdat je geen chips mocht.” Erken het gevoel, maar blijf bij je grens: “Geen chips voor het eten, wel mag je een stuk komkommer.” Erkennen én begrenzen.
En vergeet jezelf niet. Ook voor jou zijn periodes met veel veranderingen intensief. Raakt je geduld op of schiet je uit je slof? Dat maakt je geen slechte ouder. Bied je excuses aan en pak de draad weer op. Je hoeft het niet perfect te doen. Juist door te herstellen, laat je je kind zien dat het altijd weer goedgemaakt kan worden.”
Extra tip: geef een gerichte keuze
Voor jonge kinderen en kinderen met ASS, helpt het om een keuze tussen twee dingen te geven, bijvoorbeeld: “wil je liever tomaat of paprika?” in plaats van “waar heb je zin in?” Juist in deze overweldigende eerste schoolweken kan kiezen lastig zijn; twee opties maken het behapbaar.
Wat de eerste schoolweken ook precies met je gezin doen: een beetje chaos, wat extra tranen of een kort lontje horen er even bij. Met een vaste plek om op terug te vallen. Bij elkaar, of bij ons, vindt het ritme meestal vanzelf zijn weg terug.
